EN ISO 20345 w praktyce zakupowej – certyfikaty, deklaracja zgodności UE, dokumentacja przetargowa

Norma EN ISO 20345 — kluczowa norma techniczna dotycząca obuwia bezpiecznego — w ostatnich latach przeszła istotne zmiany. Najpierw, od 11 listopada 2024 r., odniesienie do edycji EN ISO 20345:2011 zostało wycofane z Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, a tym samym norma ta przestała dawać domniemanie zgodności z zasadniczymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2016/425. Następnie, od 8 kwietnia 2026 r., odniesienie do normy EN ISO 20345:2022 zostało zastąpione odniesieniem do wersji EN ISO 20345:2022/A1:2024.

W praktyce aktualnym odniesieniem zharmonizowanym dla nowych ocen zgodności obuwia bezpiecznego jest EN ISO 20345:2022/A1:2024. Nie oznacza to jednak automatycznej nielegalności obuwia certyfikowanego według wcześniejszych edycji normy. Kluczowe jest rozróżnienie między certyfikacją typu, wprowadzeniem konkretnego egzemplarza do obrotu, dalszą dystrybucją oraz użytkowaniem obuwia przez pracownika.

Certyfikaty badania typu UE wystawione wcześniej zachowują ważność przez okres wskazany w certyfikacie, nie dłużej niż 5 lat. Podstawą prawną tej zasady jest załącznik V pkt 6.1 rozporządzenia (UE) 2016/425, a nie sam fakt dalszej obecności danego produktu na rynku. Wycofanie odniesienia do normy zharmonizowanej nie powoduje automatycznego wygaśnięcia wcześniej wydanego certyfikatu badania typu UE. Producent powinien jednak ocenić wpływ tej zmiany na aktualność dokumentacji zgodności i — w razie potrzeby — skonsultować dalsze działania z jednostką notyfikowaną odpowiedzialną za ocenę typu.

Ten artykuł odpowiada na pytania formalno-prawne i dokumentacyjne: jaki jest status normy w 2026 r., jakie dokumenty powinien udostępniać producent lub dostawca, jak długo można użytkować obuwie certyfikowane według starszych edycji oraz jak konstruować SWZ, OPZ i specyfikacje zakupowe, żeby nie stworzyć sobie problemu przy długoterminowych dostawach.

Stronę techniczną zmian — czyli co konkretnie zmieniono w oznaczeniach, klasach i badaniach — omawiamy w komplementarnym artykule „EN ISO 20345:2022/A1:2024 — przewodnik po zmianach technicznych”.

Status normy w 2026 r. — co realnie oznaczają trzy generacje dokumentacji

W 2026 r. zakupowiec BHP może spotkać na rynku obuwie, którego dokumentacja odnosi się do różnych edycji normy EN ISO 20345. Nie należy jednak oceniać legalności takiego obuwia wyłącznie po samym numerze normy. Trzeba sprawdzić trzy elementy: datę wprowadzenia egzemplarza do obrotu, zakres i datę certyfikatu oraz aktualność dokumentacji producenta dla nowych partii.

Najważniejsza praktyczna zasada brzmi: wycofanie odniesienia do normy z Dziennika Urzędowego UE nie powoduje automatycznie, że każdy egzemplarz obuwia certyfikowany według tej normy staje się nielegalny. Inaczej ocenia się egzemplarze, które zostały już prawidłowo wprowadzone do obrotu, a inaczej nowe partie produkowane i wprowadzane po zmianie stanu norm zharmonizowanych.

Trzy poziomy oceny zgodności: producent, dystrybutor, pracodawca

W zakupach BHP często miesza się trzy różne pytania prawne, co prowadzi do błędnych wniosków — np. że wygaśnięcie certyfikatu modelu oznacza automatyczny obowiązek wycofania obuwia z użytkowania.

1. Producent lub importer — czy może wprowadzać nowe egzemplarze do obrotu?

To najostrzejszy poziom oceny. Producent albo importer musi zapewnić, że ŚOI spełnia zasadnicze wymagania rozporządzenia (UE) 2016/425, przeszedł właściwą procedurę oceny zgodności, ma prawidłową dokumentację techniczną, deklarację zgodności i oznakowanie CE.

Jeżeli odniesienie do starszej normy zostało wycofane z Dziennika Urzędowego UE, producent nie powinien automatycznie zakładać, że może bezpiecznie wprowadzać nowe partie tylko dlatego, że certyfikat badania typu UE formalnie jeszcze nie wygasł. Konieczna jest analiza, czy zatwierdzony typ nadal odpowiada aktualnemu stanowi wiedzy technicznej i zasadniczym wymaganiom rozporządzenia. Operacyjnie może to oznaczać kontakt z jednostką notyfikowaną, przegląd dokumentacji zgodności lub inne działania pozwalające producentowi potwierdzić, że wyrób nadal spełnia zasadnicze wymagania rozporządzenia (UE) 2016/425.

2. Dystrybutor lub sprzedawca — czy może dalej sprzedawać egzemplarze już wprowadzone do obrotu?

Jeżeli egzemplarze zostały już prawidłowo wprowadzone do obrotu na rynku UE, co do zasady mogą być dalej udostępniane w łańcuchu dostaw. Każdy przypadek trzeba jednak oceniać na podstawie dokumentacji, dat, identyfikowalności produktu oraz informacji od producenta lub importera.

Dystrybutor nie powinien udostępniać ŚOI, co do którego wie albo powinien wiedzieć, że jest niezgodny. Dlatego w praktyce powinien posiadać lub umieć uzyskać deklarację zgodności UE, instrukcję producenta, informacje o normie oraz dane pozwalające zidentyfikować produkt.

3. Pracodawca — czy może nadal użytkować obuwie u pracowników?

Pracodawca ocenia obuwie z perspektywy doboru do ryzyka stanowiskowego oraz zachowania właściwości ochronnych. Art. 237⁶ § 3 Kodeksu pracy wymaga, aby pracodawca dostarczał pracownikowi środki ochrony indywidualnej spełniające wymagania oceny zgodności. Art. 237⁸ § 1 KP nakłada na pracodawcę ustalenie rodzajów ŚOI niezbędnych na stanowiskach — przewidywane okresy użytkowania, o których mówi ten przepis, dotyczą natomiast wyłącznie odzieży i obuwia roboczego, nie ŚOI.

Jeżeli obuwie zostało prawidłowo kupione i przekazane pracownikowi jako zgodny ŚOI, późniejsza zmiana normy lub wygaśnięcie certyfikatu modelu nie obliguje do natychmiastowego wycofania egzemplarza. Dla pracodawcy kluczowe są dwa pytania:

1. Czy w chwili zakupu i przekazania pracownikowi obuwie było zgodnym ŚOI?
2. Czy obecnie nadal zachowuje właściwości ochronne wymagane na danym stanowisku?

Jeżeli odpowiedź na oba brzmi „tak”, kryterium wycofania jest techniczne: utrata właściwości ochronnych, uszkodzenie, zużycie, brak przydatności do zagrożeń stanowiskowych lub zmiana warunków pracy. Warto dokumentować datę zakupu, deklarację zgodności UE, instrukcję producenta i kryteria wymiany — to chroni przed kwestionowaniem zgodności podczas audytu.

Przykład z praktyki

Firma produkcyjna kupiła w 2023 r. 300 par obuwia bezpiecznego certyfikowanego według EN ISO 20345:2011. W 2027 r. audytor zauważył, że dokumentacja modelu odnosi się do normy, która nie daje już domniemania zgodności. Czy oznacza to konieczność natychmiastowej wymiany obuwia? Nie.

Kluczowe pytania brzmią: Czy obuwie zostało legalnie wprowadzone do obrotu w momencie zakupu? Czy posiadało wymaganą dokumentację zgodności? Czy nadal zachowuje właściwości ochronne wymagane na stanowisku?

Jeżeli odpowiedź na wszystkie pytania jest twierdząca, sama zmiana statusu normy nie powoduje automatycznego obowiązku wycofania obuwia z użytkowania.

Mechanizm 5-letniej ważności certyfikatu badania typu UE

Certyfikat badania typu UE jest dokumentem wydawanym przez jednostkę notyfikowaną w ramach procedury oceny zgodności, tzw. modułu B. Nie jest to dokument wystawiany przez producenta, lecz dokument potwierdzający, że oceniony typ ŚOI spełnia odpowiednie wymagania.

Zgodnie z załącznikiem V pkt 6.1 rozporządzenia (UE) 2016/425, certyfikat badania typu UE wydaje się na okres nie dłuższy niż 5 lat. Producent może wystąpić o przegląd i odnowienie certyfikatu, a jednostka notyfikowana powinna uwzględniać m.in. zmiany stanu wiedzy technicznej, zmiany norm zharmonizowanych oraz zmiany konstrukcji wyrobu.

Konkretnie oznacza to, że:

• certyfikat wystawiony według EN ISO 20345:2011 może mieć indywidualną datę ważności późniejszą niż 11.11.2024 r.,
• certyfikat wystawiony według EN ISO 20345:2022 bez A1 może mieć indywidualną datę ważności późniejszą niż 8.04.2026 r.,
• formalna ważność certyfikatu nie oznacza jednak automatycznie, że producent może bez dodatkowej analizy bezpiecznie wprowadzać nowe partie wyrobu po wycofaniu odniesienia do starszej normy z Dziennika Urzędowego UE.

Dlatego w zakupach BHP nie wystarczy zapytać: „czy certyfikat jest ważny?”. Pełną listę kryteriów weryfikacji — wersja normy, data wystawienia certyfikatu, jednostka notyfikowana, zgodność modelu, deklaracja zgodności UE, dopasowanie do ryzyka stanowiskowego — znajdziesz w checkliście zakupowca poniżej (Krok 3).

Standardowy dokument zakupowy: deklaracja zgodności UE

W praktyce zakupowej istnieje istotne rozróżnienie, którego wielu decydentów BHP nie zna.

Dla zakupowca podstawowym dokumentem pierwszej weryfikacji jest deklaracja zgodności UE, ponieważ jest dokumentem udostępnianym przez producenta i zbiera kluczowe informacje o zgodności. Nie zastępuje ona jednak certyfikatu badania typu UE tam, gdzie ten certyfikat jest wymaganym elementem procedury oceny zgodności.

Pełny certyfikat badania typu UE może być potrzebny w szczególnych sytuacjach, np. przy audycie klienta, audycie systemu zarządzania BHP, kontroli łańcucha dostaw albo w przypadku wątpliwości co do zgodności wyrobu. Rozporządzenie (UE) 2016/425 nie nakłada jednak na producenta ogólnego obowiązku publicznego publikowania pełnego certyfikatu. Producenci najczęściej udostępniają więc deklaracje zgodności, natomiast certyfikaty i raporty z badań bywają udostępniane w ograniczonym zakresie, czasem na warunkach poufności.

Zawartość deklaracji zgodności UE — przewodnik dla zakupowca

Z prawidłowo przygotowanej deklaracji zgodności UE można odczytać m.in.:

• identyfikację wyrobu: model, typ, serię, partię albo inną informację umożliwiającą śledzenie produktu,
• nazwę i adres producenta albo upoważnionego przedstawiciela,
• oświadczenie, że deklaracja została wydana na wyłączną odpowiedzialność producenta,
• odniesienie do rozporządzenia (UE) 2016/425,
• odniesienie do zastosowanych norm zharmonizowanych, np. EN ISO 20345:2022/A1:2024,
• numer certyfikatu badania typu UE,
• nazwę i numer jednostki notyfikowanej,
• informacje o zastosowanej procedurze oceny zgodności, jeżeli ma zastosowanie,
• miejsce i datę wystawienia,
• dane oraz podpis osoby upoważnionej.

Jeżeli producent albo dostawca nie potrafi udostępnić deklaracji zgodności UE, jest to istotny sygnał ostrzegawczy. W takiej sytuacji zakupowiec powinien wstrzymać zakup albo zażądać wyjaśnień, ponieważ bez deklaracji trudno wykazać, że obuwie spełnia wymagania oceny zgodności.

Instrukcja użytkowania — często pomijany, ale istotny dokument

Równie ważnym elementem dokumentacji ŚOI jest instrukcja użytkowania dostarczana przez producenta.

To właśnie w instrukcji producent określa m.in.:

• przeznaczenie obuwia,
• ograniczenia użytkowania,
• zasady konserwacji i czyszczenia,
• warunki przechowywania,
• kryteria wycofania z użytkowania,
• informacje dotyczące kompatybilności z dodatkowymi elementami wyposażenia.

Dla pracodawcy instrukcja ma znaczenie nie tylko praktyczne, ale również dowodowe. W przypadku kontroli, audytu lub postępowania powypadkowego może stanowić jeden z elementów wykazujących, że obuwie było użytkowane zgodnie z przeznaczeniem i zaleceniami producenta. Dlatego warto przechowywać instrukcję razem z deklaracją zgodności UE oraz dokumentacją zakupu.

Oznakowanie CE na obuwiu — kiedy pojawia się numer jednostki notyfikowanej

Oznakowanie CE potwierdza, że producent deklaruje zgodność wyrobu z właściwym prawodawstwem unijnym. W przypadku środków ochrony indywidualnej kategorii III obok oznakowania CE pojawia się również czterocyfrowy numer jednostki notyfikowanej uczestniczącej w nadzorze nad produkcją.

Trzeba jednak uważać na zbyt proste skróty myślowe. Samo oznaczenie ESD albo sama klasa obuwia, np. S5, nie przesądza automatycznie, że obuwie jest ŚOI kategorii III. Kategoria zależy od rodzaju ryzyka, przed którym wyrób ma chronić, oraz od deklarowanego przeznaczenia.

Dlatego brak numeru jednostki notyfikowanej przy oznakowaniu CE nie musi być błędem w każdym przypadku. Może być prawidłowy dla obuwia kategorii II. Numer jednostki jest wymagany wtedy, gdy obuwie należy do kategorii III i podlega procedurze oceny zgodności wymagającej udziału jednostki notyfikowanej w nadzorze nad produkcją.

Praktyczna zasada dla zakupowca:

• sprawdź deklarację zgodności UE,
• sprawdź kategorię ŚOI,
• sprawdź zastosowaną procedurę oceny zgodności,
• sprawdź numer jednostki notyfikowanej w bazie NANDO Komisji Europejskiej,
• nie oceniaj kategorii wyłącznie po symbolu technicznym takim jak ESD, S3 czy S5.

Strategia zakupowa w okresie współistnienia dokumentacji

W latach 2024–2031 na rynku mogą współistnieć dokumentacje odnoszące się do różnych edycji EN ISO 20345. Wynika to z maksymalnie 5-letniego okresu ważności certyfikatów oraz dat wycofania starszych wydań norm z Dziennika Urzędowego UE. W tym okresie zakupowiec powinien aktywnie weryfikować wersję normy, datę certyfikatu, treść deklaracji zgodności UE oraz dopasowanie obuwia do ryzyka stanowiskowego.

Z perspektywy strategicznej warto preferować obuwie z dokumentacją odnoszącą się do EN ISO 20345:2022/A1:2024, ponieważ daje ono największą przewidywalność dokumentacyjną i upraszcza wykazywanie zgodności podczas audytów.

Powyższe rekomendacje zakładają, że egzemplarze wcześniej prawidłowo wprowadzone do obrotu mogą pozostawać legalnie w użytkowaniu pod warunkiem zachowania właściwości ochronnych i dopasowania do oceny ryzyka — niezależnie od daty wygaśnięcia certyfikatu modelu.

Recertyfikacja w praktyce — łagodne przejście, ale z kontrolą dokumentów

Recertyfikacja oznacza ponowną ocenę danego typu obuwia według aktualnej edycji normy albo aktualnego stanu wymagań technicznych. W wielu przypadkach sam but konstrukcyjnie nie musi ulec zasadniczej zmianie. Zmienia się natomiast język normy, zakres badań, klasyfikacja albo sposób oznaczania właściwości ochronnych.

Przykładowo starsze oznaczenia mogą zostać zastąpione nowymi, bardziej precyzyjnymi symbolami — szczegóły techniczne tych przekształceń (SRA/SRB/SRC → SR, P → P/PL/PS, dodanie klas S6/S7) omawiamy w komplementarnym artykule o zmianach technicznych. Z perspektywy użytkownika może to być ten sam albo bardzo podobny model obuwia, ale z dokumentacją zgodną z aktualnym stanem norm zharmonizowanych.

Producenci często wykorzystują moment recertyfikacji również do modernizacji konstrukcyjnej: zmiany podeszwy, materiału cholewki, elementów odblaskowych, szwów, oczek albo kolorystyki. Dlatego przy przejściu między edycjami normy warto sprawdzać nie tylko dokumenty, ale również realną ciągłość modelu, rozmiarówki, wygody użytkowania i dostępności zapasów.

Wielu producentów stosuje obecnie model stopniowej recertyfikacji. W praktyce oznacza to, że po wyczerpaniu zapasów magazynowych dostarczane są kolejne partie tego samego modelu z dokumentacją odnoszącą się do aktualnej edycji normy. W wielu przypadkach przejście jest dla użytkownika niemal niezauważalne operacyjnie, choć każdorazowo warto zweryfikować ciągłość parametrów użytkowych, rozmiarówki i właściwości ochronnych.

Konsekwencje dla zakupowca

Dla większości organizacji przejście na aktualną edycję normy nie musi oznaczać rewolucji w zakupach. Modele, które sprawdzały się w zakładzie przez lata, często pozostają dostępne, ale z nową dokumentacją, zmienionym oznaczeniem albo zmodernizowaną konstrukcją.

Dobrze prowadzony dział zakupów powinien jednak:

• monitorować wersję normy w deklaracji zgodności UE,
• aktualizować opisy stanowisk i profile ryzyka,
• unikać sztywnego wpisywania nieaktualnych oznaczeń,
• preferować aktualną dokumentację zgodności przy nowych zakupach,
• dokumentować datę zakupu i deklarację zgodności dla potrzeb audytów.

Pułapka przetargowa — dokumentacja długoterminowa

Szczególna ostrożność jest potrzebna w postępowaniach przetargowych, umowach ramowych i kontraktach długoterminowych. Wpisanie konkretnej, starej edycji normy do SWZ, OPZ albo umowy może spowodować problem przy kolejnych dostawach, gdy producent przeprowadzi recertyfikację albo zmieni oznaczenia zgodnie z aktualną edycją normy.

Przykładowo wymaganie:

„obuwie zgodne z EN ISO 20345:2011″

może po pewnym czasie stać się praktycznie nieaktualne i utrudnić dostarczenie produktów zgodnych z aktualnym stanem technicznym.

Również wymaganie:

„EN ISO 20345:2022″

bez uwzględnienia zmiany A1:2024 może być problematyczne po 8 kwietnia 2026 r.

W dokumentacji zakupowej lepiej stosować formułę:

„obuwie bezpieczne zgodne z PN-EN ISO 20345 / EN ISO 20345 w aktualnej wersji dającej domniemanie zgodności z rozporządzeniem (UE) 2016/425, lub równoważne, przy zachowaniu wymaganych właściwości ochronnych określonych w OPZ.”

Notacja PN-EN ISO 20345 / EN ISO 20345 w formułach dokumentowych obejmuje zarówno polskie wdrożenie normy publikowane przez Polski Komitet Normalizacyjny (PN-EN ISO), jak i oryginalną wersję europejską (EN ISO) — to bezpieczna formuła odpowiadająca praktyce zamówień publicznych. W tekście artykułu poza tymi formułami używamy krótszego zapisu „EN ISO 20345″ dla czytelności.

W zamówieniach publicznych warto pamiętać, że opis przedmiotu zamówienia przez odniesienie do norm powinien co do zasady dopuszczać rozwiązania równoważne. Dlatego sama formuła „aktualna norma” może nie wystarczyć. Trzeba jeszcze opisać oczekiwany poziom ochrony, właściwości obuwia i kryteria równoważności.

Jakie ryzyka ponosi pracodawca?

Największym ryzykiem dla pracodawcy nie jest sam fakt użytkowania starszego modelu obuwia, lecz brak możliwości wykazania, że ŚOI zostały:

• prawidłowo dobrane do zagrożeń,
• zakupione jako zgodne wyroby,
• przekazane pracownikom zgodnie z procedurami,
• utrzymywane w stanie zapewniającym właściwości ochronne.

Podczas kontroli PIP, audytu klienta lub postępowania powypadkowego problemem zwykle nie jest numer normy na pudełku, lecz brak dokumentacji pozwalającej odtworzyć proces doboru i użytkowania ŚOI.

Dlatego warto przechowywać:

• deklaracje zgodności UE,
• dokumenty zakupu,
• instrukcje producenta,
• zasady doboru i wymiany obuwia.

Checklista zakupowca BHP — 7 kroków do uporządkowania zakupów

Krok 1: Zmapuj stanowiska pracy

Podziel stanowiska na profile ryzyka, np.:

• suche i biurowo-magazynowe,
• mokre lub zewnętrzne,
• mechaniczne i serwisowe,
• ESD i elektronika,
• prace w niskich lub wysokich temperaturach.

Pełniejsze profile (ryzyka chemiczne, przebicia, poślizgu, kontaktu z wodą) uzgodnij z BHP-owcem lub konsultantem produktowym dostawcy. Nie zaczynaj od pytania „S1 czy S3?”, tylko od pytania: przed czym obuwie ma chronić pracownika?

Krok 2: Zaktualizuj specyfikacje zakupowe

Usuń nieaktualne albo zbyt ogólne oznaczenia, jeżeli nie odpowiadają już aktualnemu językowi normy. Zastąp je wymaganiami opisującymi faktyczne właściwości ochronne.

Przykład:

• zamiast ogólnego „S3 SRC”,
• określ wymaganą klasę obuwia i konkretne właściwości ochronne według aktualnej edycji normy.

Krok 3: Weryfikuj zgodność przez deklarację zgodności UE

Przy każdym modelu żądaj aktualnej deklaracji zgodności UE. Sprawdzaj:

• producenta,
• model,
• wersję normy,
• numer certyfikatu badania typu UE,
• jednostkę notyfikowaną,
• datę wystawienia dokumentów,
• zgodność oznaczeń na bucie z dokumentacją,
• instrukcję użytkowania.

Krok 4: Dokumentuj datę zakupu

Dla audytów i kontroli warto przechowywać:

• fakturę lub dokument zakupu,
• deklarację zgodności UE,
• kartę produktu,
• instrukcję użytkowania,
• wewnętrzne zasady doboru i wymiany obuwia.

To szczególnie ważne wtedy, gdy pracownik używa obuwia zakupionego jeszcze w okresie obowiązywania starszej dokumentacji. Dobre dokumentowanie daty zakupu i deklaracji zgodności UE jest też podstawą prawidłowej reklamacji obuwia roboczego — bez tych dokumentów reklamacja jest trudna do uzasadnienia.

Krok 5: Sprawdź modele aktualnie w użyciu

Nie wymieniaj obuwia tylko dlatego, że zmieniła się norma. Sprawdź natomiast, czy:

• obuwie nie jest zużyte,
• nadal odpowiada ryzyku stanowiskowemu,
• pracownicy używają go zgodnie z przeznaczeniem,
• dokumentacja zakupu jest dostępna,
• nie zmieniły się warunki pracy.

Krok 6: Ogranicz liczbę modeli

Im więcej modeli w firmie, tym trudniejsze zarządzanie dokumentacją i doborem ŚOI. Warto stworzyć kilka standardów obuwia przypisanych do profili ryzyka. Ułatwia to zakupy, audyty, szkolenia i kontrolę magazynu. Celem nie jest jeden model dla wszystkich stanowisk, lecz ograniczenie liczby modeli do niezbędnego minimum wynikającego z profili ryzyka występujących w organizacji.

Krok 7: Zaktualizuj SWZ, OPZ i umowy ramowe

W dokumentach długoterminowych unikaj sztywnego wpisywania starej edycji normy. Stosuj formułę odnoszącą się do aktualnej wersji normy lub rozwiązań równoważnych oraz opisuj konkretne właściwości ochronne wymagane na stanowisku pracy.

Najczęstsze błędy formalno-prawne po zmianie normy

1. Akceptowanie starszej dokumentacji bez sprawdzenia daty certyfikatu

Certyfikat badania typu UE ma indywidualną datę. Nie wystarczy zobaczyć numer normy. Trzeba sprawdzić, kiedy certyfikat został wystawiony, do kiedy jest ważny i czy dotyczy dokładnie oferowanego modelu.

2. Zakładanie, że ważny certyfikat zawsze wystarcza do nowych dostaw

Formalnie ważny certyfikat nie zawsze rozwiązuje problem po wycofaniu odniesienia do starszej normy z Dziennika Urzędowego UE. Producent musi mieć pewność, że wyrób nadal spełnia zasadnicze wymagania rozporządzenia i aktualny stan wiedzy technicznej.

3. Mylenie certyfikatu badania typu UE z deklaracją zgodności UE

Certyfikat badania typu UE wydaje jednostka notyfikowana. Deklarację zgodności UE wystawia producent. Dla zakupowca podstawowym dokumentem jest deklaracja, ponieważ to ona zbiera najważniejsze informacje prawne i techniczne potrzebne do weryfikacji zgodności.

4. Brak dokumentowania daty zakupu

Jeżeli po kilku latach audytor zapyta, dlaczego pracownik używa obuwia z dokumentacją odnoszącą się do starszej edycji normy, najłatwiej odpowiedzieć przez pokazanie daty zakupu, deklaracji zgodności i zasad wymiany obuwia.

5. Brak rozróżnienia między obuwiem w obrocie a obuwiem w użytkowaniu

Obuwie już prawidłowo wprowadzone do obrotu i przekazane pracownikowi może być użytkowane do końca okresu przydatności, o ile zachowuje właściwości ochronne i odpowiada zagrożeniom na stanowisku. Nie należy utożsamiać wygaśnięcia certyfikatu modelu z automatycznym wycofaniem każdego egzemplarza z użycia.

6. Automatyczne uznawanie ESD albo S5 za kategorię III

ESD albo S5 nie przesądzają same w sobie o kategorii III ŚOI. Kategorię należy ustalać na podstawie rodzaju ryzyka, deklarowanego przeznaczenia, dokumentacji producenta i zastosowanej procedury oceny zgodności.

Podsumowanie — co daje świadome zarządzanie okresem przejściowym

Okres przejściowy związany ze zmianami EN ISO 20345 nie musi być zagrożeniem. Dobrze zarządzany może stać się okazją do uporządkowania zakupów, dokumentacji i standardów obuwia w firmie.

Najważniejsze korzyści to:

• mniejsze ryzyko zakupu obuwia z nieaktualną lub niejasną dokumentacją,
• łatwiejsze audyty BHP,
• lepsze dopasowanie obuwia do realnych zagrożeń,
• mniej sporów z dostawcami,
• bezpieczniejsze SWZ, OPZ i umowy ramowe,
• większa przewidywalność kosztów wymiany obuwia. Ten sam mechanizm całkowitego kosztu obuwia w cyklu wymiany sprawia, że precyzyjniejsza dokumentacja przekłada się na niższe ukryte koszty operacyjne.

Dla nowych zakupów najbardziej przewidywalnym rozwiązaniem jest preferowanie obuwia z dokumentacją odnoszącą się do EN ISO 20345:2022/A1:2024. Nie oznacza to jednak automatycznej konieczności wymiany wcześniej zakupionego obuwia.

W praktyce o bezpieczeństwie pracodawcy decyduje nie sam numer normy, lecz zdolność do wykazania, że zastosowane ŚOI są zgodne, właściwie dobrane do zagrożeń i utrzymywane w stanie zapewniającym skuteczną ochronę.

Zmiana normy nie oznacza automatycznej wymiany całego obuwia w zakładzie. Oznacza natomiast konieczność świadomej weryfikacji dokumentów, aktualizacji specyfikacji zakupowych i dopasowania obuwia do rzeczywistych warunków pracy.

W BHP Niedzielscy od 35 lat pomagamy firmom dobierać obuwie nie tylko do normy, ale przede wszystkim do konkretnych warunków pracy i realnych oczekiwań pracowników — z uwzględnieniem stref środowiskowych, wymagań ESD, ryzyka poślizgu, przebicia, kontaktu z wodą, temperaturą i substancjami chemicznymi.

Jeżeli interesuje Cię techniczna strona zmian — co konkretnie zmieniono w oznaczeniach, klasach ochrony i metodyce badań — przejdź do komplementarnego artykułu „EN ISO 20345:2022/A1:2024 — przewodnik po zmianach technicznych”.